آرشیو برای دسته ی: گفتگوی زنده

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، گفتگوی ویژه خبری مورخ ۹ تیر ۱۴۰۳ با حضور آقای دکتر صادق خانی علی‌اکبری کارشناس فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی و آقای دکترعلی حکیم جوادی رئیس سازمان نظام صنفی رایانه‌ای کشور به موضوع بیستمین نمایشگاه بین‌المللی الکترونیک، رایانه و تجارت الکترونیک پرداخت.

متن کامل گفتگوی دکتر صادق خانی علی اکبری در این برنامه به شرح ذیل می باشد:

سؤال: آقای خانی علی‌اکبری درباره هوشمندسازی و زیرساخت‌هایی که نیاز داریم توضیح می‌فرمایید؟ در چند سال گذشته در حوزه توسعه زیرساخت‌های هوشمندسازی خیلی کار شده است.

در این زمینه زیرساخت‌هایی که ایجاد شده و این نمایشگاه چطور می‌تواند رفع نیاز کند در جهت طرح‌های کلانی که در کشور داریم؟
دکتر صادق خانی ‌علی‌اکبری: این نمایشگاه بالأخره این نمایشگاه بسیار بزرگی است و در نوع خود جزو بهترین‌های خاورمیانه است و زمانی بحث برگزاری آن مطرح شد که کشور عزادار بود و از طرفی مقوله انتخابات را داشتیم، من دورادور شاهد فشار‌هایی بودم که بر این تیم بود ولی کار بزرگی انجام دادند.

به صورت کلی مقوله صنایع مرتبط با زیرمجموعه فناوری اطلاعات؛ صنایع میان موضوعی نیست که ذیل موضوعات دیگری باشد اتفاقاً حوزه فناوری اطلاعات؛ پیشران و مقوم حوزه‌های اقتصادی، اجتماعی و حتی سیاسی کشور است، پس ما باید یک نگاه راهبردی و عمیق این چنینی اول به موضوع صنایع مرتبط با فناوری اطلاعات داشته باشیم و مطلب بعدی؛ ما باید ببینیم انتظاراتی که از هوشمندسازی داریم چیست؟

ما از هوشمندسازی پنج انتظار داریم؛ ۱- ارتقای کیفیت در ارائه خدمات به مشتری ۲- ارتقای کیفی محصولات تولیدی، ارتقای امنیت، توسعه بهره‌وری و ارتقای منابع انسانی.

وقتی که به این انتظاراتی که از هوشمندسازی داریم نگاه می‌کنیم، یک حجم وسیعی، یعنی کل بخش‌های مختلف صنعت و اجتماع را در بر می‌گیرد و اتفاقاً به موضوعاتی می‌پردازد که تمام مشکلات کشور ما در این حوزه قرار دارد.

سؤال: قانون هم برای آن داریم. فکر کنم بر اساس برنامه پنجم باید طی پنج سال؛ هر سال ۲۰ درصد هوشمندسازی انجام شود تا طی پنج سال به صد درصد برسیم، درست است؟
دکتر صادق خانی ‌علی‌اکبری: قانون هفتم توسعه، هفتم پیشرفت که اتفاقاً یکی از موضوعات هم چقدر به جا اشاره کردید، ما همین چند روز پیش بود که سند برنامه هفتم توسعه ابلاغ شد به دولت برای اجرا و اتفاقاً تکالیف بسیار مهمی در این حوزه برای دستگاه‌ها ایجاد شده، فرصت خیلی خوبی است که ما بتوانیم برنامه‌های خود را اجرا کنیم.
سؤال: برای رسیدن به این تکالیف و اهدافی که می‌فرمایید؛ این ظرفیت‌هایی که در نمایشگاه امسال روی داده و ارائه شده، می‌تواند کمک کند به این که به این اهداف برسیم؟
دکتر صادق خانی ‌علی‌اکبری: یک سری مشکلات ما الان در این نمایشگاه داریم که من انتظار دارم این موارد حل شود. از جانب تیم برگزاری نیست. اتفاقاً از جانب دولت است.

یکی از انتظاراتی که بخش خصوصی و شرکت‌کنندگان در این نمایش دارند، برای برگزاری جلسات بی‌توجهی یا جلساتی که بخش خصوصی با دولت و حاکمیت باید داشته باشد، اگر نمایشگاه الکامپ مثلاً در یکی از کشور‌های همسایه برگزار می‌شد، در عالی‌ترین مقام‌ها می‌رفتند در این نمایشگاه می‌نشستند.

وزیر ارتباطات بالأخره خدمات ارزشمندی در دولت سیزدهم ارائه دادند ولی ما نباید اکتفا کنیم به صرف یک بازدید چندساعته، اتفاقاً پیشنهادم این است آقای مخبر شخصاً بروند بازدید کنند. هیأت دولت؛ آقایان وزرا حتماً بروند بازدید کنند.

البته یک پاویونی تشکیل شده است، بخش‌های مختلف، آقای حکیم جوادی هم اشاره کردند از دولت آمدند، ولی این که خود وزرا بروند آن جا بنشینند و با شرکت‌ها، این شرکت‌ها متفاوت از نمایشگاه‌های دیگر است.
سؤال: درباره ظرفیت‌ها بیشتر توضیح می‌فرمایید؟ به این نکته هم در سؤالات سوم و چهارم اشاره شده، آن جا بپردازیم.
دکتر صادق خانی ‌علی‌اکبری: یکی از مهمترین ظرفیت‌هایی که نمایشگاه می‌تواند داشته باشد؛ بحث واردات و انتقال فناوری است. کار بسیار بزرگی شهید رئیسی انجام دادند که جا دارد یاد بشود؛ ما از زمان دولت ایشان؛ شاهد حضور هیئت‌های خارجی در نمایشگاه‌ها هستیم، شاید هفت تا هشت سال بود هیئت‌های خارجی را در نمایشگاه‌های مختلف نداشتیم.

در همین نمایشگاه هم هیئت‌های خارجی وجود دارد، اما چه برای عرضه آوردند؟ مثلاً محصولاتی که این جا قابل مصرف است، مثلاً سرور‌ها و ذخیره‌کننده‌ها را آوردند.

یکی از کار‌هایی که ما باید انجام دهیم و این کار حاکمیت است، کار دولت است که در تعاملاتی که با کشور‌های دیگر برای اعزام هیئت‌های خارجی دارد، ما باید از این ظرفیت نمایشگاه استفاده کنیم، فناوری بیاید در این نمایشگاه که به هر حال شرکت‌های ما هم بتوانند استفاده کنند.

ازجمله فرصت‌های دیگر، یکی از مهمترین بازار‌هایی که شرکت‌های دانش‌بنیان، حوزه اقتصاد دیجیتال، هوش مصنوعی دارند؛ این بازار اصلی، دست دولت است و حتماً این جا باید در حوزه ایجاد و توسعه بازار برای اینها ظرفیت ایجاد شود.

نکته پایانی این که مقوله صنعت است؛ من از همین جا به صاحبان صنایع بزرگ به عنوان یک کارشناس دعوت می‌گیرم و توصیه می‌کنم حتماً وقت بگذارند تیم‌های تحقیق و توسعه آنها، خود مدیران عامل بیایند، بروند و با فناوران در این حوزه صحبت کنند. ما محصولات بومی و دانش بنیان بسیار ارزشمندی داریم که می‌توانیم نیاز صنایع را این جا فراهم کند.

فکر می‌کنم یک سری تکالیف هم دولت خصوصاً با شروع برنامه هفتم پیشرفت کشور می‌تواند برای حوزه هوشمندسازی، چون در این بخش باید پاسخ دهم، ایجاد کند. مثلاً یکی از صنایعی که چند‌رشته‌ای است.

مثلاً همین شرکت‌های سهامی غدیر را اسم بیاورم که خیلی هم خصوصی نیست، اینها در حوزه پتروشیمی، سیمان، حمل و نقل، برق و انرژی به هر حال صنایع مختلفی دارند، مورد استقبال مردم هستند.

بیاید یک سری تکالیف خود را واگذار کند به بخش خصوصی، بگوید آقای مثلاً شرکت‌های سهامی غدیر، شما بیا برای هوشمندسازی صنایع خود، این تسهیلات را هم در اختیار این مجموعه‌ها قرار بده، از یک جایی ما باید هوشمندسازی را شروع کنیم.
ما امروز که خدمت حضرتعالی هستیم فقط هوشمندسازی به صورت واقعی در صنایع پیاده نشده، فناوران ما باید پشت در اتاق‌ها بمانند، پروپوزال، طرح توجیهی ارائه بدهند و نهایتاً به قراردادی هم نمی‌رسد.

 

یکی از مهمترین ظرفیت‌هایی که نمایشگاه می‌تواند داشته باشد؛ بحث واردات و انتقال فناوری است. کار بسیار بزرگی شهید رئیسی انجام دادند که جا دارد یاد بشود؛ ما از زمان دولت ایشان؛ شاهد حضور هیئت‌های خارجی در نمایشگاه‌ها هستیم، شاید هفت تا هشت سال بود هیئت‌های خارجی را در نمایشگاه‌های مختلف نداشتیم.

در همین نمایشگاه هم هیئت‌های خارجی وجود دارد، اما چه برای عرضه آوردند؟ مثلاً محصولاتی که این جا قابل مصرف است، مثلاً سرور‌ها و ذخیره‌کننده‌ها را آوردند.

یکی از کار‌هایی که ما باید انجام دهیم و این کار حاکمیت است، کار دولت است که در تعاملاتی که با کشور‌های دیگر برای اعزام هیئت‌های خارجی دارد، ما باید از این ظرفیت نمایشگاه استفاده کنیم، فناوری بیاید در این نمایشگاه که به هر حال شرکت‌های ما هم بتوانند استفاده کنند.

ازجمله فرصت‌های دیگر، یکی از مهمترین بازار‌هایی که شرکت‌های دانش‌بنیان، حوزه اقتصاد دیجیتال، هوش مصنوعی دارند؛ این بازار اصلی، دست دولت است و حتماً این جا باید در حوزه ایجاد و توسعه بازار برای اینها ظرفیت ایجاد شود.

یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌هایی که ما داریم که راه شهید خدمتمان را هم ادامه بدهیم فعال سازی دیپلماسی اقتصادی در حوزه فناوری است.

الان ما ظرفیت بریکس را داریم، ظرفیت کشور‌های عضو شانگهای را داریم، دولتی که قرار است بیاید اداره کشور را در دست بگیرد باید به این ظرفیت‌ها توجه داشته باشند، من پیشنهادم این است به عنوان یک کارشناس دعوت می‌گیرم هم از جناب آقای دکتر جلیلی هم از آقای دکتر پزشکیان حتماً بروند از این نمایشگاه بازدید کنند.

به هر حال یکی از این دو بزرگوار قرار است دولت را اداره کند برود با ظرفیت‌هایی که حوزه اقتصاد دیجیتال دارد آشنا شوند یا اگر هستند، نقطه نظرات بخش خصوصی را بدانند.

من خیلی از اقدامات دولت سیزدهم در حوزه‌های دیگر مطلع نیستم ولی در زیست بوم فناوری و نوآوری حضور فعالی دارم و کار‌های بسیار بزرگی در این حوزه انجام گرفته، ادامه مسیر خیلی برای آینده مهم است.

موضوع دیگر، بحث تربیت نیروی کار ماهر است یکی از بهترین داشته‌ها و ثروت‌های ما بحث منابع انسانی است در برنامه هفتم پیشرفت هم تکلیف ایجاد شده برای دستگاه‌ها حتی برای وزارت ارتباطات من پیشنهادم این است وزارت ارتباطات و سازمان فنی و حرفه‌ای کشور بلافاصله الان که برنامه ابلاغ شده تشکیل جلسه بدهند و فقط الزامم این است با همکاری بخش خصوصی اصلاً این نمایشگاه فرصت خوبی است همه زیست بوم فناوری و نوآوری حضور دارند.

من دو نکته دیگر عرض کنم یکی بحث ظرفیت مشارکت مردم است ما در کشور به دلیل اینکه بحران‌ها و مشکلاتی هم داشتیم واقعاً فرصت شعار سال را اصلاً فراموش کردیم اصلاً دیگر ندیدم که به آن پرداخته شود، ظرفیت مشارکت مردم برای توسعه اقتصاد دیجیتال بهترین راهکار و راهبرد ما است برای حل مشکلات اقتصادی و یکی دیگر از راهکار‌هایی که شما الان اشاره فرمودید.

 

دکتر صادق خانی علی اکبری:

لازمه توسعه هوش مصنوعی سرمایه گذاری دولت و تدوین قانون است.

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ دکتر صادق خانی علی اکبری به عنوان کارشناس حوزه‌ی هوش مصنوعی در تاریخ ۱۲ آذر ۱۴۰۲ مهمان برنامه گفتگوی ویژه خبری با موضوع تشکیل شورای ملی راهبری هوش مصنوعی بود که در ادامه متن گفتگوی ایشان به نقل از خبرگزاری صدا و سیما درج می گردد.

لازم به ذکر است رئیس جمهور در تاریخ یاد شده حکم تشکیل شورای ملی راهبری هوش مصنوعی را برای معاون علمی فناوری و اقتصاد دانش بنیان صادر کردند تا این شورا تشکیل بشود تا بتوانیم هدفگذاری بیشتری در جهت توسعه‌ی هوش مصنوعی در کشور داشته باشیم.

دکتر ملازاده دبیر ستاد فناوری‌های حوزه اقتصاد دیجیتال و هوشمندسازی معاونت علمی  و  دکتر سرکندی دبیر شورای راهبری کارخانه نوآوری دیگر مهمانان برنامه بودند.

سوال مجری: دکتر خانی می‌فرمایید که این اقدام می تواند به یکپارچه شدن افراد و دستگاه‌ها و سازمان‌هایی که در حوزه هوش مصنوعی کار می کنند کمک کند تا به آن اهدافی که در دو سال گذشته مشخص شده زودتر برسیم؟
دکتر صادق خانی علی اکبری: اقدام خیلی خوبی که آقای رئیس جمهور انجام دادند در بحث تشکیل شورای ملی و راهبردی هوش مصنوعی می‌تواند یک شروع خیلی خوب باشد، ما این واقعیت را بپذیریم که تا الان اقدام عملی در حوزه‌ی هوش مصنوعی انجام ندادیم از زمانی که حضرت آقا فرمودند طوری برنامه ریزی بکنید که ما حداقل جزو ۱۰ کشور برتر در حوزه هوش مصنوعی باشیم این اولین خروجی است که تا الان می‌گیریم.
همانطور که آقای دکتر هم فرمودند ما تا الان نهاد متولی پاسخگو در حوزه‌ی هوش مصنوعی نداشتیم، ولی الان یک ساختاری ایجاد شده که می‌خواهد این موضوع را به صورت راهبردی پیگیری کند. از چه جهت می‌گویم این می‌تواند حائز اهمیت باشد؟ از این که از الان به بعد بیاییم دورهم بنشینیم صحبت کنیم که چه ساختاری و چه شکلی را ایجاد کنیم که بتواند مقوله‌ی هوش مصنوعی را راهبری کند وگرنه ما فقط بخواهیم به این شورا اکتفا بکنیم، در واقع داریم بیراهه می‌رویم، من پاسخ شما را با یک سوال طرح می‌کنم الان میهمان عزیز برنامه مان هم می‌توانند کمک کنند الان متولی دولت الکترونیک در این کشور کیست؟ اگر ما پاسخی داشتیم برای این متولی، ده سال دیگر هم برای هوش مصنوعی می‌توانیم پاسخ داشته باشیم.
سوال: دولت الکترونیک یا دولت هوشمند؟
دکتر صادق خانی علی اکبری: دولت الکترونیک، ما قبلا در بحث دولت الکترونیک به هرحال یک مرحله قبل از بحث دولت هوشمند یا فناوری جدید است.
سوال: مگر الان در وزارت ارتباطات پیگیری نمی‌شود؟
دکتر صادق خانی علی اکبری: ببینید اکتفا شد به یک معاونت در سازمان فناوری اطلاعات، ما خیلی از فرصت‌هایی که می‌توانستیم در حوزه‌ی دولت الکترونیک برای بهره برداری از این حوزه در بحث کسب و کار داشته باشیم از دست دادیم. این می‌تواند یک شروع و مقدمه‌ی خیلی خوب باشد .

سوال: آقای دکتر خانی در این زمینه‌ای که آقای دکتر ملازاده فرمودند مسئولیت متولی هوش مصنوعی و البته در ایجاد بستر مناسب چالش‌هایی وجود دارد درست است؟ در مورد این چالش‌ها می‌خواهیم صحبت کنیم.
دکتر صادق خانی علی اکبری: بله، ما باید این واقعیت را بپذیریم که درحوزه نگهداشت نیروی کار ماهر در حوزه فناوری بسیار مشکل داریم با این حقوق و دستمزد‌هایی که ما الان تعریف کردیم به هیچ وجه نمی‌توانیم نیروهایمان را نگه داریم و یک تهدید بزرگی الان کل صنعت فناوری کشور با آن مواجه شده و آن مقوله مهاجرت است.
بعد ما این تهدید را جدی نمی‌گیریم، مثلا معاون علمی رئیس جمهور می‌آید می‌گوید آقا مسئله مهاجرت هنوز تبدیل به تهدید نشده برای ما، شما بیایید بروید از شرکت‌های خصوصی سوال بپرسید ببینید آیا تبدیل به تهدید شده یا خیر؟ این نکته‌ی خیلی مهمی است در مقوله‌ی منابع انسانی، ما در حوزه تربیت نیروی انسانی هم مشکل داریم که حتما در این حوزه هم باید توجه داشته باشیم. یکی از مهم‌ترین الزاماتی که در بحث این شورای ملی که ایجاد شده باید توجه قرار بگیرد اولا این شورا مقدمه‌ی ایجاد ساختار باشد، به این اکتفا نکنیم، دوم این که بیاییم از این فرصتی که ایجاد شده برای ایجاد زیرساخت‌های حقوقی استفاده کنیم، ما الان قانون حفاظت از داده‌ها را نداریم، واقعیت این است ما الان برای استقرار هوش مصنوعی خیلی مشکل داریم در حوزه‌ی زیرساخت، میهمان عزیزمان آقای سرکندی اشاره کردند ما زیرساخت‌ها داریم خیلی خوب، ولی نه ما اصلا زیرساخت نداریم یکی از مهم‌ترین مشکلاتی که در این حوزه داریم، بحث جمع آوری داده است، این‌ها به وسیله‌ی حسگر‌ها و .. ببینید واقعیت این است که، چون که در حوزه تولید علم در عرصه فناوری خیلی موفق نبودیم، فلذا باید از این واژه‌ها هم استفاده بکنیم مثلا آمدیم می‌گوییم اقتصاد رقومی یک واژه عربی را آوردیم در صورتی که نمی‌تواند مفهوم را هم برساند.
یکی دیگر از موضوعاتی که باید مورد توجه قرار بگیرد در همین شورای ملی هم وزرا هم عضو هستند بحث سرمایه گذاری است، ما اگر می‌خواهیم سیستم هوش مصنوعی پیاده سازی بشود، باید سرمایه گذاری کنیم الان در همین ابلاغ رئیس جمهور به سازمان برنامه و بودجه هم ماموریت داده شده که بیایدتامین بودجه کند، ولی من الان خدمت شما عرض می‌کنم این تامین بودجه‌ها خروجی اش چه می‌شود؟ برگزاری همایش‌ها و ساختاری که می‌خواهند برای خود این شورا انجام بدهند، ولی سرمایه گذاری این نیست، ما باید به فرض مثال به بانک‌ها الان ۲۰۰ تا شرکت داریم فرمودند که در حوزه‌ی هوش مصنوعی محصول دارند، من خیلی از این شرکت‌ها را بازدید کردم و با محصولاتشان آشنا هستم آمدند ولی چه کسی حاضر است بیاید سرمایه گذاری کند در مقوله هوش مصنوعی؟
دولت باید پیشگام بشود الان بانک‌ها دارند می‌آیند می‌روند املاک خرید می‌کنند آیا دولت زمانی می‌تواند بگوید که من حمایت می‌کنم خودش پیشرو بشود بیاید بانک‌های دولتی را ملزم کند بیایند سرمایه گذاری کنند در پروژه‌های مبتنی بر هوش مصنوعی و این طوری ما باید حمایت کنیم گام اول را دولت بردارد بعد صنایع بزرگ البته الزامات دیگر هم هست.

سوال: آقای دکتر خانی شما هم جمع بندی داشته باشید در خصوص الزامات و چالش‌هایی که مطرح کردید.
دکتر صادق خانی علی اکبری: چالش‌های ما زمانی برطرف می‌شود که ما جزو ده کشور برتر در حوزه هوش مصنوعی باشیم، چالش‌های ما زمانی برطرف می‌شود که دولت پیشرو باشد، فضای کسب و کار را تسهیل بکند در استقرار هوش مصنوعی، آیا ما واقعا حاضریم به شرکت‌ها اجازه استفاده از داده را بدهیم؟ آیا حاضریم اصلا به هوش مصنوعی اجازه‌ی ارزیابی و تشخیص بدهیم؟ یک مثال من برایتان می‌آورم یکی از کارکرد‌های هوش مصنوعی در همین حوزه‌ی تشخیص بحث مالیات است آیا ما حاضریم ممیز‌های مالیاتی مان را کنار بگذاریم؟ آیا حاضریم ارزیاب‌های تامین اجتماعی مان را کنار بگذاریم؟ دولت زمانی پیشرو می‌شود که بیاید خودش پیشگام بشود بازار اصلی دست دولت است و نکته‌ی چالش دیگری که این جا مطرح است ما آمدیم آقای رئیس جمهور فرمودند ایجاد زنجیره‌ی کامل و پایدار از ایده تا ثروت و بعد این را دست چه کسی داده؟ معاونت علمی که یک کار صد در صد اجرایی را دادند دست یک معاونتی که اصلا کار اجرایی نکرده این کار هماهنگی دارد انجام می‌دهد.