آیا یک رئیس جمهور نظامی موفق خواهد بود؟

دکتر مجید صفدری

در بیشتر انتخاباتها مردم پس از شنیدن نطقهای انتخاباتی و وعده‌هایی که توسط کاندیداها داده می‌شود به سمت یک نامزد گرایش پیدا کرده و به صرف شنیده‌ها و یا شایعات از فردی یا جناحی حمایت می‌کنند در حقیقت می‌توان گفت این تصمیم‌گیری کمتر بر اساس بررسی برنامه‌ها و سوابق اجرایی افراد گرفته می‌شود.

یقینا توقع اکثریت مردم از منتخب خود بهبود شرایط اقتصادی، افزایش سطح رفاه، اشتغال‌زایی و … است. اما یک رئیس جمهور تا چه حد میتواند در این امور موفق باشد و معیار انتخاب چیست؟ در حقیقت موضوع  اصلی که مردم پیش از انتخابات باید مبنای رآی خود قرار دهند باید حول محور چیستی وظایف و اختیارات رئیس جمهور و میزان تطابق تخصص و عملکرد هر کاندیدا در این خصوص باشد.

رئیس جمهور مدیر،  سیاست گذار و تصمیم گیرنده نهایی در خصوص مجموعه وزارتخانه‌ها و برخی نهادهای بالادستی است که میتوان همه آنها را در طیقه بندی ذیل قرار داد:

  • وزارتخانه‌های تامین و مدیریت کننده زیرساخت‌ها
  • وزارت‌خانه‌های متولی رفاه، آموزش، فرهنگ و بهداشت
  • وزارت‌خانه‌های متولی امنیت و سیاست داخلی
  • وزارت‌خانه‌ها و نهادهای متولی سیاست‌های اقتصادی
  • وزارت امور خارجه

تا به امروز اکثریت قریب به اتفاق کاندیداهای ریاست جمهوری یا از طیف سیاست‌مداران بوده و یا حداکثر در یکی دو وزارت‌خانه مشغول به فعالیت بوده‌اند. لذا این افراد غالبا دید جامعی نسبت به همه آنچه باید مدیریت کنند نداشتند.

اما برمیگردیم به سئوال نخست. آیا یک رئیس جمهور نظامی موفق خواهد بود؟

برای پاسخ به این سئوال شاید بهتر باشد بدانیم یک نظامی ارشد در طول دوران خدمت خود چه آموخته و با چه مسائلی روبرو بوده است.
۱-  نظم و قانون‌مداری: اولین چیزی که در مدارس نظام به شما آموزش میدهند نظم و اطاعت از قانون است

۲- برنامه ریزی و مدیریت: نیروی نظامی ایران نیرویی است که از بودجه دولت استفاده کرده و لذا برای تامین منابع، نگهداشت و توسعه نیازمند مدیریت بسیار قوی است که با منابع محدود بیشترین بهره‌وری را داشته باشد.

۳- توسعه نیروی انسانی: ارتش ایران بر پایه خدمت وظیفه عمومی است. یعنی جوانانی بدون تخصص نظامی که علاوه بر آموزش همواره در جهت حفظ روحیه و سلامت جسمانی و روانی، افزایش عرق به وطن و شور خدمت آنها تلاش میگردد.

۴- نیروی نظامی ایران از قویترین طبقه‌بندیهای امنیتی، بازرسی و رفتار بر اساس فرآیندها در بین همه نهادهای داخلی برخوردار است که خود ضامن به حداقل رسیدن خطاهاست.

۵- پشتیبانی و تدارکات: برای حرکت دائمی موراد مذکور همواره نیاز به تامین و تدارک تجهیزات سخت افزاری و نرم افزای و برنامه‌ریزی صحیح برای حرکت بی نقص چرخه تآمین وجود دارد.

یک نظامی ارشد بصورت روزانه و در ادوار مختلف در محیطی پرتنش، پر چالش و حساس مشغول مدیریت همه موارد بالا در زمان صلح است و در زمان جنگ بازیخوانی دشمن در صحنه نبرد، عکس العمل سریع به رفتار وی، حمله و پیشروی، تحکیم مواضع و … را نیز از خود به نمایش میگذارد.

با مقایسه دانش یک آموخته نظام  و وظایفش با آنچه یک رئیس جمهور باید انجام دهد قرابت و نزدیکی کم نظیری را مشاهده کرده و میتوانیم به این نتیجه برسیم که پاسخ سئوال  «آیا یک رئیس جمهور نظامی موفق خواهد بود؟»  یک بله بی چون و چراست زیرا آنچه که دیگران وعده میدهند او در طول سالیان خدمت خویش انجام داده است.