آیا یک رئیس جمهور نظامی موفق خواهد بود؟

دکتر مجید صفدری

در بیشتر انتخاباتها مردم پس از شنیدن نطقهای انتخاباتی و وعده‌هایی که توسط کاندیداها داده می‌شود به سمت یک نامزد گرایش پیدا کرده و به صرف شنیده‌ها و یا شایعات از فردی یا جناحی حمایت می‌کنند در حقیقت می‌توان گفت این تصمیم‌گیری کمتر بر اساس بررسی برنامه‌ها و سوابق اجرایی افراد گرفته می‌شود.

یقینا توقع اکثریت مردم از منتخب خود بهبود شرایط اقتصادی، افزایش سطح رفاه، اشتغال‌زایی و … است. اما یک رئیس جمهور تا چه حد میتواند در این امور موفق باشد و معیار انتخاب چیست؟ در حقیقت موضوع  اصلی که مردم پیش از انتخابات باید مبنای رآی خود قرار دهند باید حول محور چیستی وظایف و اختیارات رئیس جمهور و میزان تطابق تخصص و عملکرد هر کاندیدا در این خصوص باشد.

رئیس جمهور مدیر،  سیاست گذار و تصمیم گیرنده نهایی در خصوص مجموعه وزارتخانه‌ها و برخی نهادهای بالادستی است که میتوان همه آنها را در طیقه بندی ذیل قرار داد:

  • وزارتخانه‌های تامین و مدیریت کننده زیرساخت‌ها
  • وزارت‌خانه‌های متولی رفاه، آموزش، فرهنگ و بهداشت
  • وزارت‌خانه‌های متولی امنیت و سیاست داخلی
  • وزارت‌خانه‌ها و نهادهای متولی سیاست‌های اقتصادی
  • وزارت امور خارجه

تا به امروز اکثریت قریب به اتفاق کاندیداهای ریاست جمهوری یا از طیف سیاست‌مداران بوده و یا حداکثر در یکی دو وزارت‌خانه مشغول به فعالیت بوده‌اند. لذا این افراد غالبا دید جامعی نسبت به همه آنچه باید مدیریت کنند نداشتند.

اما برمیگردیم به سئوال نخست. آیا یک رئیس جمهور نظامی موفق خواهد بود؟

برای پاسخ به این سئوال شاید بهتر باشد بدانیم یک نظامی ارشد در طول دوران خدمت خود چه آموخته و با چه مسائلی روبرو بوده است.
۱-  نظم و قانون‌مداری: اولین چیزی که در مدارس نظام به شما آموزش میدهند نظم و اطاعت از قانون است

۲- برنامه ریزی و مدیریت: نیروی نظامی ایران نیرویی است که از بودجه دولت استفاده کرده و لذا برای تامین منابع، نگهداشت و توسعه نیازمند مدیریت بسیار قوی است که با منابع محدود بیشترین بهره‌وری را داشته باشد.

۳- توسعه نیروی انسانی: ارتش ایران بر پایه خدمت وظیفه عمومی است. یعنی جوانانی بدون تخصص نظامی که علاوه بر آموزش همواره در جهت حفظ روحیه و سلامت جسمانی و روانی، افزایش عرق به وطن و شور خدمت آنها تلاش میگردد.

۴- نیروی نظامی ایران از قویترین طبقه‌بندیهای امنیتی، بازرسی و رفتار بر اساس فرآیندها در بین همه نهادهای داخلی برخوردار است که خود ضامن به حداقل رسیدن خطاهاست.

۵- پشتیبانی و تدارکات: برای حرکت دائمی موراد مذکور همواره نیاز به تامین و تدارک تجهیزات سخت افزاری و نرم افزای و برنامه‌ریزی صحیح برای حرکت بی نقص چرخه تآمین وجود دارد.

یک نظامی ارشد بصورت روزانه و در ادوار مختلف در محیطی پرتنش، پر چالش و حساس مشغول مدیریت همه موارد بالا در زمان صلح است و در زمان جنگ بازیخوانی دشمن در صحنه نبرد، عکس العمل سریع به رفتار وی، حمله و پیشروی، تحکیم مواضع و … را نیز از خود به نمایش میگذارد.

با مقایسه دانش یک آموخته نظام  و وظایفش با آنچه یک رئیس جمهور باید انجام دهد قرابت و نزدیکی کم نظیری را مشاهده کرده و میتوانیم به این نتیجه برسیم که پاسخ سئوال  «آیا یک رئیس جمهور نظامی موفق خواهد بود؟»  یک بله بی چون و چراست زیرا آنچه که دیگران وعده میدهند او در طول سالیان خدمت خویش انجام داده است.

دیگر درب حکومت روی پاشنه اصلاح طلب و اصولگرا نمی چرخد، در انتخابات ۱۴۰۰ مردم به رئیس جمهور نظامی چراغ سبز نشان می دهند.

مرور ویژگی های هشت سال دفاع مقدس در ابعاد مختلف اتفاقی است که باید به تاریخ سپرد و شاید دهها سال بعد این ویژگی ها قابل بررسی و مطالعه باشد ، مقدار اثرگذاری فرماندهان جنگ بر روحیه مبارزه بسیجیان و عشق به فرماندهان و همچنین مقدار تاثیر پذیری فرهنگی ، اجتماعی مردم از شجاعت های تاریخ هشت ساله دفاع مقدس یکی از بزرگترین ابعاد دفاع مقدس است که بایستی در آینده مورد مداقه قرارگیرد ، آنجا فرماندهان لشگرهای سپاه اگر جلوتر از داوطلبین بسیجی نبودند عقب تر نبودند و شهادت صدها فرمانده ارشد در خط مقدم نشان از این ویژگی داشت و البته اینگونه بود که بسیجیان به دریایی از شجاعت متصل می شدند و دشمن تا دندان مسلح را از ۱۲۰۰ کیلومتر مرز پر افتخار در ۵ استان کشور تا مرزهای بین المللی عقب راندند .

رابطه عاطفی و اخلاقی فرماندهان ارشد با نیروهای عادی جنگ و باور اینکه اگر بسیجی عاشق و شجاع در خط  نباشد هزار فرمانده مجرب به تنهایی توان این جنگ سخت را نداشتند و این اعتماد و همراهی و عشق طرفینی فرماندهان و نیروها رمز پیروزی بود .

امروزه در پی ۳۲ سال جنگ اقتصادی آمریکا و اروپا با ایران اسلامی سیاستمداران متمول و تجمل گرا (فرماندهان) که فاصله طبقاتی زیاد آنان با مردم سختی کشیده (سربازان و بسیجیان و نیروهای عادی) سر به فلک میزند در خط مقدم ضعف معیشتی و فقر حضور ندارند و در سنگرهای کاخ مانند خود از مردم و نیروهای عادی درخواست دارند تا در مقابله با دشمن مقاومت کنند و البته این مردم و بسیجیان جنگ امروز فرماندهان جنگ اقتصادی را در کنار خود که نمی بینند هیچ ، بلکه برخی از آنان و آقا زاده هایشان را در دامان دشمنان خود مشاهده می کنند ، آیا از این نیروهای مردمی انتظار شجاعت و مقاومت در مقابل دشمنان ، بدون حصور فرماندهان کاری عقلانی می باشد .

بنظر میرسد دیگر درب حکومت روی پاشنه سیاستمداران (اصلاح طلب و اصولگرا) دور افتاده از مردم امکان چرخیدن و باز شدن ندارد و مردم در انتخابات  ۱۴۰۰ به رئیس جمهور نظامی چراغ سبز نشان می دهند.

شناسایی فرمانده ای شجاع و انتخاب او به عنوان اولین رئیس جمهور نظامی پبعد از انقلاب که سابقه حضور در کنار نیروهای خودی و کار کردن با آنان و ایجاد اعتماد بنفس ساختن و بازیابی شجاعت آن جمعیت کثیر و بکارگیری تمام ظرفیت های جوانان عاشق انقلاب و نظام اسلامی می تواند قدرت چانه زنی جمهوری اسلامی ایران در صحنه بین المللی و ایجاد دوباره اتحاد ملی با ساز و کار شایسته سالاری در میان جوانان این جنگ فرسایشی را به نفع کشورمان تغییر مسیر داده و منتظر پیروزی های پی در پی باشیم .

وجود یک رییس جمهور نظامی با عنصر همراه کردن مردم و ایجاد سد دفاعی با اقتصاد مقاومتی و با تکیه بر ظرفیت و توانایی های داخلی می تواند راهکاری نوین برای عبور از گردنه سخت جنگ اقتصادی باشد خصوصا آنکه دو جریان غالب سیاسی کشور در سه دهه گذشته آسیب های فراوانی به مردم و کشور رساندند و سبب بی اعتمادی شدید نیروهای خط مقدم این نبرد شدند .

سید احمد نبوی، دبیرکل حزب همت

امیرکبیر بهترین نمونه یک رئیس جمهور نظامی است

مهندس سعید پور فرهادی مدیر گروه شرکت های صادراتی GTL:

موضوع انتخاب رئیس جمهور نظامی در انتخابات، چند وقتی است که درمحافل سیاسی و اصحاب رسانه مطرح می باشد، منتقدین و موافقین رئیس جمهور نظامی هریک برحسب تعلقات حزبی و گروهی خود به این موضوع نگریسته و مواضع خود را بیان می دارند

سابقه کاندیداتوری نظامیان درایران به سال های اول انقلاب برمی گردد، در زمان حیات امام خمینی(ره) دریادارمدنی ازفرماندهان ارتش خود را نامزد اولین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران کرد فارغ از اینکه نتوانست آراء لازم را برای احراز ریاست جمهوری به دست بیاورد و رقابت را به بنی صدر باخت، کاندیداتوری ایشان در زمان زعامت حضرت امام(ره)  می تواند پاسخ روشنی به چالش اندیشانی باشد که امروز به مخالفت حضور نظامیان در انتخابات را به امام راحل منتسب می نمایند و پس از ایشان نظامیان دیگری نیز مانند علی شمخانی، محسن رضایی، علی لاریجانی و محمد باقر قالیباف نیز وارد عرصه انتخابات ریاست جمهوری شدند که آنها نیزدرکسب آرای مردم موفق نبودند.

شاید بتوان گفت درآن برهه زمانی دلیل عدم انتخاب رئیس جمهور نظامی، سیاست زدگی جامعه وحضورانبوه رجل سیاسی ازدوجریان عمده اصلاح طلب واصول گرا بود که هرکدام قادر بودند ازارودگاه فکری خود بخشی ازجامعه را با خود همراه نمایند. اما پس ازگذشت سالها ازدست به دست شدن چند باره قوه مجریه مابین دوطیف سیاسی وعدم کسب توفیقات در خورتوجه دولتها در حل مشکلات اقتصادی و معیشتی جامعه، نگاه عمده جامعه را از مطالبات سیاسی به سمت مطالبات اقتصادی سوق داد.

نارضایتی عمومی ازوضعیت حاکم دراعتراضات خیابانی وطرح شعاراصولگرا-اصلاح طلب دیگه تموم ماجرا متبلورگردید، درشرایط کنونی بخش عمده ای ازجامعه دلیل اصلی نابسامانی های اقتصادی را شعارزدگی دولتها و بی انظباطی های مالی و عدم انسجام رهبری در قوه مجریه قلمداد می نمایند، این همان پاشنه آشیلی نیروهای سیاسی است که دقیقا” نقطه قدرت شخصیت های با سابقه نظامی از آن برخوردارمی باشند.

واقعیت مسلم آنست که بیشترین پیشرفت جمهوری اسلامی درترازجهانی دربخش صنایع دفاعی اتفاق افتاده است، به گونه ای که بسیاری ازتحلیگران جهانی پیشرفت های این حوزه را بسیارشگفت انگیزو غیرقابل پیش بینی تفسیرمی کنند . حال سئوال اینست که اگرنظامیان توانسته اند زیرساخت های نظامی و دفاعی کشوررا بدین گونه متحول کنند ، چرا نتوانند زیرساخت های اقتصادی کشوررا دگرگون و توسعه یافته گی را برای میهن به ارمغان بیآورند.

 اینجانب بدون آنکه اصراری به حضور رئیس جمهور نظامی داشته باشم، مایل هستم ازنگاه بی طرفانه وحتی المقدورواقع بینانه به موضوع نگاه وخطاب به منتقدین محترم و ملت عزیز ایران عرض نمایم که رئیس جمهوربد، چه نظامی و چه غیرنظامی، نهایتا” یک رئیس جمهوربد است.

ازطرفی آن چیزی که برای عموم شهروندان درانتخاب رئیس جمهورآینده اهمیت دارد، اینست که کدام یک ازکاندیدها برای اداره بهینه وحل مشکلات ریزو درشت کشوردارای برنامه مدون و اجرایی بوده وبه دورازجناح بازی های رایج از تیم کارآمدی برای اجرای موثر برنامه ها برخوردارمی باشند.

مردم ایران رئیس جمهوری می خواهند که به دورازشعارهای پوپولیستی، ضمن صیانت ازعزت واقتدارملی برای ارتقاء معیشت آنها دارای افکاری پویا وکارآمد بوده و موانع پیش رو پیشرفت وجهش اقتصادی کشوررا به خوبی بشناسد و برای رفع یکایک آنها کوشا باشد.

مردم ایران مایل هستند در انتخابات ۱۴۰۰ کاندیدایی را برکرسی قوه مجریه بنشانند که بتواند با حفظ دستآوردها ومواضع اصولی کشوربرای ارتقاء همه جانبه ایران اسلامی درتراز جهانی با دنیا تامل وهمکاری سازنده و هوشمندانه ای را پی ریزی نماید.

مردم ایران رئیس جمهوری می خواهند که ضمن احترام به تمامی سلایق و نگرش های سیاسی با کاستن ازاصطکاک درعرصه سیاست داخلی که حاصلی جزء هدررفت منابع ملی ندارد، توانایی وهنربه خط کردن تمامی جناح های سیاسی کشوررا با هدف تبدیل شدن کشوربه قدرت اول اقتصادی و نظامی خاورمیانه را داشته باشد.

در اینصورت دیگرفرقی نخواهد داشت که رئیس جمهور نظامی باشد یا غیرنظامی، چراکه در سطح جهان نیز نظامیانی بودند که برای کشورشان منشاء خدمات ماندگاری گشتند و شاید بتوان بعنوان بهترین نمونه معاصرداخلی در این حوزه از امیرکبیر نام برد.

چه آنزمان که امیرکبیر قبل ازصدراعظمی بعنوان یک نظامی با درجه امیرنظام شناخته می شد وچه آنزمان که بعنوان یک نظامی سابق و سیاسمت مدار زمانه خود، پیام آور صلح و دوستی با حکومت عثمانی قرن دوازهم بوده است. امیر کبیرپس از انعقاد صلح با عثمانی ها، بعنوان پاسداراین مرزو بوم نسبت به برقراری امنیت و پایان دادن به شورشها و یاغی گری های ایران آن زمان همت گماشت ونهایتا” اصلاحات سیاسی، مالی و اقتصادی ایران نوین را رقم زد.

امیر کبیردردوره کوتاه صدرات خود موثرترین اصلاحات ونهضت مبارزه با مفاسد ورانت وابستگان حکومتی بنیان نهاد ودرادامه عمربا برکت خود اولین نظام نوین آموزشی ایران را تحت عنوان دارالفنون و سپس برای بسط افکارنو روزنامه وقایع اتفاقیه را بنیان گذاشت.